Koku ve Tat Bozuklukları

Tat ve koku hayattan zevk almamızda büyük öneme sahip duyularımızdır. Bu sebeple tat ve koku duyularında yaşanabilecek bir problem bütün yaşam kalitesinin düşmesine sebep olmaktadır.

Tat ve koku problemi yaşayan kişilerin beslenme düzenleri değişmekte ve yiyeceklerden aldıkları keyif de azalmaktadır. Koku duyusu yangın, bozulmuş gıdalar, zehirli gazlar ve tehlikelere karşı bizi korumaktadır. Son zamanlarda koku ve tat şikayetleriyle doktora başvuran kişi sayısı artış göstermektedir.

Koku ve tat duyusunda yaşanan problemler genelde burun içerisindeki yapısal bozukluklar veya sinüs hastalıklarının belirtisi olabilmektedir. Fakat bunların dışında beyin tümörlerine kadar birçok sorun tat ve koku duyusunda oluşturduğu tahribatla kendini göstermektedir.

Tat ve Koku Nasıl Alınır?

Maddelerden salınmakta olan moleküller burun, ağız ve boğazda bulunan sinir uçları tarafından algılanmaktadır. Bu algılar sinirsel uyarılarla beyine yönlendirilip yorumlanmaktadır. Burundaki sinir uçları koku moleküllerini algılayıcı özelliğe sahiptir.

Tat duyusu ise yiyeceklerin tükürük sıvısıyla temas etmesinden sonra dildeki özel kısımlar tarafından algılanarak meydana gelmektedir. Tatlar ekşi, tatlı, tuzlu ve acı olarak 4 ana grupta bulunmaktadır.

Bu özellikler dilde algılanarak ara tatlar hissedilmektedir. Ayrıca koku duyusu da tat alma işlemine yardımcı olmaktadır. Örneğin; grip, nezle gibi hastalıklarda burun tıkanıklığına bağlı koku alamamanın yanında tat alamama sorunu da meydana gelmektedir.

Koku ve Tat Alma Bozukluklarının Nedenleri

Kafa travmaları, sinüs veya burum hastalıkları, üst solunum yolu hastalıkları, diş sorunları, ilaçların yan etkileri, hormonel problemler, böcek zehirleri, sigara, alkol, radyoterapi ve larenjektomi gibi cerrahi işlemler koku ve tat almada bozukluk yaşanmasına neden olmaktadır.

Bazı kişilerde doğuştan koku ve tat alma yönünden zayıflık bulunmaktadır. Genel olarak 60 yaşından sonra tat ve koku duyusu zayıflamaya başlar.

Koku ve Tat Testi Nasıl Yapılır?

Koku testi farklı yoğunluktaki çeşitli kokuların hastaya yönlendirilip algılama düzeyini kontrol ederek yapılır. Bilinen veya bilinmeyen birçok koku hastaya koklatılıp yoğunluğu ve algılama düzeyi tespit edilir.

Tat testinde de aynı şekilde farklı tatlar tattırılarak algılama düzeyi kontrol edilir. Bunların haricinden bazı tıbbı cihazlarla duyu organları kontrol edilebilmektedir.

Tat ve Koku Bozuklukları Tedavisi

Tedavi duyu kaybına sebep olan hastalığa yönelik olarak yapılmaktadır. Örneğin koku kaybı solunum yolu hastalıklarından kaynaklanıyorsa hastalığın ilaçlı tedavisi yapılır. Burunda yapısal bozukluk bulunuyorsa cerrahi işlemle problem ortadan kaldırılır.

Duyu kaybı ilaçlardan kaynaklandığında ise ilaçlar aynı etkiyi gösteren yan etkileri daha farklı bir ilaçla değiştirilir. Kimyasal maddelere bağlı olarak tat ve koku kaybı meydana gelmiş ise o maddeden uzak durulması tavsiye edilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir